Viêm phế quản cấp

Nguồn: “Acute Bronchitis” – Ferri 2017

Kiến thức bệnh nhân

  • Nhiễm trùng do virut là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phế quản (rhinovirus, virut cúm, adenovirus, virut syncytial hô hấp)
  • Các sinh vật không điển hình (Mycoplasma, Chlamydia pneumoniae)
  • Nhiễm khuẩn (Bordetella pertus- sis, Haemophilus influenzae, Moraxella, Streptococcus pneumoniae)

Giáo dục bệnh nhân

  • Tránh thuốc lá và các chất kích thích phổi
  • Tăng lượng chất lỏng
  • Sử dụng bình xông hơi để tăng độ ẩm phòng
  • Hồi phục hoàn toàn trong vòng 7 đến 10 ngày ở hầu hết các bệnh nhân.
  • Bệnh nhân cần được thông báo ho có thể kéo dài 10 đến 14 ngày sau.

Điều trị

  • Chủ yếu là điều trị triệu chứng, nhất là ho và thở khò khè.
  • Các thuốc giãn phế quản hít (ví dụ, albuterol, metaproterenol) PRN trong 1-2 tuần cho bệnh nhân thở khò khè hoặc ho nhiều. Hít albuterol được chứng minh giảm thời gian ho ở người lớn viêm phế quản cấp tính không biến chứng.
  • Chống ho với dextromethorphan và guaifenesin; thêm codeine nếu ho nặng và làm mất giấc ngủ của bệnh nhân.
  • Không dùng kháng sinh (TMP-SMX, amoxicillin, doxycycline, cefuroxime) đối với viêm phế quản cấp; chỉ nên xem xét nếu bệnh nhân có kèm COPD và đờm mủ hoặc khi nghi ngờ ho gà. Nếu viêm phế quản cấp do ho gà hoặc vi khuẩn không điển hình (C. pneumoniae hoặc Mycoplasma pneumoniae), nên dùng kháng sinh macrolide sớm.
  • Nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt đáng kể ở bệnh nhân dùng kháng sinh so với những người dùng giả dược trong cải thiện bệnh trạng hoặc hạn chế công. Ngược lại kháng sinh có tác dụng phụ nhất là gây triệu chứng đường tiêu hóa.
  • Vật lý trị liệu ngực để huy động tiết đàm, nếu được chỉ định.

Các can thiệp điều dưỡng:

  •     Khuyến khích các động tác tăng tiết đàm qua sự vận động, ho, thở sâu.
  •     Đảm bảo uống đầy đủ chất lỏng để làm loãng đàm và ngăn ngừa mất nước do sốt và thở nhanh.
  •     Khuyến khích nghỉ ngơi, tránh các chất kích thích phế quản, và một chế độ ăn uống tốt để giúp phục hồi.
  •     Hướng dẫn bệnh nhân dùng đầy đủ các kháng sinh theo toa và giải thích tác dụng của bữa ăn khi hấp thu thuốc.
  •     Chú ý bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau không cần toa, thuốc kháng histamine và thuốc giảm huyết áp, có thể gây khô và ứ đọng đàm. Tuy nhiên, thuốc ho có chứa guaifenesin có thể thích hợp.
  •     Thông báo với bệnh nhân rằng ho khan có thể tồn tại sau khi viêm phế quản do kích ứng đường hô hấp. Đề nghị tránh môi trường khô và sử dụng máy làm ẩm ở giường bệnh. Khuyến khích ngừng hút thuốc.
  •     Dạy cho bệnh nhân nhận ra và báo cáo ngay các dấu hiệu và triệu chứng ban đầu của viêm phế quản cấp.

Hướng dẫn Ghi chép hồ sơ

  •     Tình trạng hô hấp của bệnh nhân: nhịp thở, ran hô hấp, sử dụng oxy, màu sắc của móng tay và môi; lưu ý mọi tình trạng suy hô hấp
  •     Đáp ứng hoạt động: Mức độ khó thở khi gắng sức, mức độ mệt mỏi
  •     Thoải mái, thân nhiệt
  •     Đáp ứng thuốc, oxy, và liệu pháp hô hấp
  •     Cần giúp đỡ về sinh hoạt hàng ngày
  •     Đáp ứng chế độ ăn uống và lượng calo tăng lên, cân nặng hàng ngày

Nguyên tắc Chăm sóc tại nhà

Thuốc men. Phải chắc chắn rằng bệnh nhân hiểu được tất cả các loại thuốc, bao gồm liều, đường sử dụng, tác dụng và các tác dụng phụ. Bệnh nhân dùng aminophylline nên được theo dõi nồng độ trong máu theo yêu cầu của bác sĩ. Trước khi ra về, bệnh nhân cần chứng minh việc sử dụng đúng cách các loại thuốc hít.

Biến chứng. Hướng dẫn bệnh nhân thông báo bất kỳ sự thay đổi màu sắc hoặc độ quánh đặc của đàm. Đàm màu xanh lục có thể là hiện tượng nhiễm khuẩn đường hô hấp. Bệnh nhân cũng phải báo nếu khó thở kéo dài, liên tục và không bị giảm bớt bằng thuốc.

Theo sát. Xem xét rằng bệnh nhân bị bệnh nặng có thể cần được hỗ trợ các hoạt động sinh hoạt hàng ngày sau khi xuất viện. Lưu ý bất cứ lời giới thiệu tới các dịch vụ xã hội. Gửi bệnh nhân về nhà với chế độ ăn kiêng do chuyên gia dinh dưỡng cung cấp và được y tá hỗ trợ cung cấp lượng calo cao. Khuyến khích bệnh nhân che mặt bằng khăn quàng cổ nếu người đó đi ra ngoài vào trời lạnh. Nếu bệnh nhân tiếp tục hút thuốc, hãy giới thiệu chương trình cai nghiện thuốc lá hoặc nhóm hỗ trợ. Khuyến khích bệnh nhân tránh các chất kích thích trong không khí.

Tham khảo

Ferri, F. F. (2016). Ferri’s Clinical Advisor 2017: 5 Books in 1. “Acute Bronchitis”, Philadelphia: Elsevier.

Acute Bronchitis Nursing Care Plan & Management. (2017, July 24). Retrieved November 03, 2017, from https://www.rnpedia.com/nursing-notes/medical-surgical-nursing-notes/acute-bronchitis/

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *